Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα, στο οποίο συμμετείχαν οι μαθητές της Γ' Γυμνασίου, υλοποιήθηκε σε συνεργασία με το Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (Κ.Ε.ΠΕ.Α.) Διρφύων – Μεσσαπίων, και έθεσε ως βασικούς στόχους οι μαθητές/τριες:
- να εμβαθύνουν στην κατανόηση της λειτουργίας του υδρολογικού κύκλου.
- να συζητήσουν για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, με αναφορά στην πλημμύρα του 2020 στον Λήλαντα.
- να γνωρίσουν το φαινόμενο της παλίρροιας στον πορθμό του Ευρίπου.
- να αποκτήσουν την ικανότητα να κάνουν μετρήσεις της ποιότητας του θαλασσινού νερού.
Οι μαθητές χωρίστηκαν σε πέντε ομάδες με προτροπή του Προϊσταμένου του Κ.Ε.ΠΕ.Α κ. Δημήτρη Μπαϊρακτάρη, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή διεξαγωγή του προγράμματος. Η υπεύθυνη εκπαιδευτικός, έχοντας καλύτερη γνώση των μαθητών/τριών, καθοδήγησε τη διαδικασία σύνθεσης των ομάδων, με πρωταρχικό στόχο την ενίσχυση των σχέσεων και την προώθηση της ομαδοσυνεργασίας.
Η ενημέρωση για τις βασικές έννοιες που αφορούν το νερό έδωσε ώθηση για συζήτηση, καθώς οι μαθητές/τριες κλήθηκαν να ανασύρουν γνώσεις από το μάθημα της Χημείας και της Βιολογίας. Συγκεκριμένα, συζητήθηκαν οι τρεις καταστάσεις του νερού (στερεή, υγρή, αέρια), επεξηγήθηκε ο χαρακτήρας του ως ανομοιογενές μέσο και ανανεώσιμος πόρος, και τέλος, πραγματοποιήθηκε ανάλυση του υδρολογικού κύκλου.
Στη συνέχεια, οι ομάδες εκπαιδεύτηκαν στις βασικές παραμέτρους ποιότητας του θαλασσινού νερού. Αφού δόθηκε λεπτομερής εξήγηση για την έννοια της κάθε παραμέτρου, ακολούθησαν μετρήσεις: Θερμοκρασίας (οC), pH (πε-χα), Αλατότητας (ppt) και Συνολικών Διαλυμένων Στερεών (TDS-ppm).
Η πρακτική περιλάμβανε τη λήψη δείγματος θαλασσινού νερού σε τρία (3) δειγματοληπτικά σημεία. Κατά τη διάρκεια της δειγματοληψίας και των μετρήσεων, οι μαθητές/τριες εφάρμοσαν καταμερισμό ρόλων εντός των ομάδων, έτσι ώστε όλα τα μέλη να συνεισφέρουν ενεργά στη διαδικασία. Ειδικότερα:
- Πραγματοποιήθηκε η λήψη του δείγματος νερού, με το όργανο μέτρησης να τοποθετείται εντός του δοχείου.
- Παράλληλα, τα στοιχεία λαμβάνονταν μέσω Bluetooth από το tablet και καταγράφονταν αυτόματα μέσω ειδικής εφαρμογής.
- Τέλος, οι μετρήσεις ελέγχονταν συλλογικά και διαβιβάζονταν άμεσα για τη συμπλήρωση του επίσημου φύλλου εργασίας.
Το τελευταίο σημείο ήταν στο αλσύλλιο της Αγίας Μαρίνας στη Χαλκίδα, κάτω από την υψηλή γέφυρα, ένα κρίσιμο σημείο όπου συναντάται ο Βόρειος με τον Νότιο Ευβοϊκό Κόλπο. Εκεί ενημερωθήκαμε ότι παρατηρείται το φαινόμενο του Ευρίπου, μια μοναδική αλλαγή στην κατεύθυνση των θαλάσσιων ρευμάτων, περίπου κάθε 6 ώρες, δημιουργώντας δύο αντίθετες ροές νερού που κατευθύνονται εναλλάξ προς τον Βόρειο και τον Νότιο Ευβοϊκό Κόλπο.
Μετά την ολοκλήρωση της δειγματοληψίας, οι ομάδες προχώρησαν στον υπολογισμό της μέσης τιμής των μετρήσεων για κάθε παράμετρο. Στη συνέχεια, συγκρίνοντας τις μέσες τιμές με τα όρια ποιότητας που είχαν αναφερθεί στην εισαγωγική ενημέρωση, με αναμενόμενη θερμοκρασία για τέλη Οκτωβρίου με αρχές Νοεμβρίου 20–21 °C, pH θαλασσινού νερού 7,4 και αλατότητα 35 γραμμάρια αλάτων ανά κιλό νερού, οι μαθητές/μαθήτριες έπρεπε να καταλήξουν στο συμπέρασμα αν η ποιότητα του θαλασσινού νερού ήταν καλή ή κακή.
Παράλληλα με τον υπολογισμό των μέσων τιμών, εξηγήθηκε στους μαθητές/τριες το διάγραμμα θερμοκρασίας νερού του φύλλου εργασίας, στο οποίο έπρεπε να τοποθετήσουν τη μέση τιμή της θερμοκρασίας που βρήκε η κάθε ομάδα. Αυτή η διαδικασία συνέβαλε καθοριστικά στην ανάπτυξη της κριτικής τους σκέψης, καθώς κλήθηκαν να συσχετίσουν τη διαδρομή της δειγματοληψίας και τις συνθήκες κάθε σημείου: έπρεπε να εξηγήσουν γιατί υπήρχε αύξηση στη θερμοκρασία στο τελευταίο σημείο (το οποίο ήταν ένας κλειστός κόλπος ρηχών νερών) σε αντίθεση με τα άλλα δύο σημεία (που ήταν βαθύτερα και ανοιχτά).
Με το πέρας του προγράμματος ακολούθησε ένα διασκεδαστικό παιχνίδι, όπου οι μαθητές χωρίστηκαν σε δύο ομάδες και συμμετείχαν σε ένα «κυνηγητό» γνώσεων. Όταν ο υπεύθυνος του Κ.Ε.ΠΕ.Α. εκφωνούσε μια ερώτηση που ήταν λανθασμένη ή σωστή, κυνηγούσε η αντίστοιχη ομάδα, μετατρέποντας έτσι την ανασκόπηση των γνώσεων σε μια παιγνιώδη και ενεργητική διαδικασία.